|Saturday, August 18, 2018
You are here: Home » आवृत्ती » कोल्हापुर » मानवकेंद्रीत राष्ट्रवादाची उभारणी आवश्यक

मानवकेंद्रीत राष्ट्रवादाची उभारणी आवश्यक 

प्रतिनिधी/ कोल्हापूर

जागतिकीकरणाच्या प्रक्रियेत समूह केंद्रीत भांडवलशाही गतीने पुढे जात आहे. त्यामुळे सर्वसामान्य जनता कोंडीत सापडली आहे. जागतिक व्यापार संघटनेच्या या धोरणामुळे पुन्हा एकदा भांडवलदारांचा वर्चस्ववाद वाढण्याचा धोका आहे. या पार्श्वभूमीवर मानव केंद्रीत राष्ट्रवादाची नव्याने उभारणी करणे काळाची गरज असल्याचे प्रतिपादन मार्क्सवादी नेते, राजकीय विश्लेषक डॉ. भालचंद्र कानगो यांनी केले.

मराठी भाषा विभाग, राज्यशास्त्र विभाग व श्रमिक प्रतिष्ठानतर्फे कॉ. गोविंदराव पानसरे यांच्या द्वितीय स्मृतिदिनानिमित्त गुरुवारी आयोजित परिसंवादाच्या उद्घाटन प्रसंगी ते बोलत होते. शिवाजी विद्यापीठात गुरुवारी कार्यक्रम झाला. ‘जागतिकीकरणाचे बदलते स्वरूप आणि आपण’ या विषयावरील परिसंवादात कानगो यांनी ‘आंतरराष्ट्रीय अर्थ : राजकारणाचे बदलते स्वरूप’ यावर मते मांडली. प्रा. संजीव चांदोरकर, रघुनाथ ढमाले, सुधाकर मानकर, प्रकाश पवार, डॉ. मेघा पानसरे यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

डॉ. कानगो म्हणाले, समता हे भारतीय श्रेष्ठत्व समजले जाते. प्रत्यक्षात मात्र वर्चस्ववादाचे श्रेष्ठत्व वाढत आहे. कृषी उत्पन्न बाजार समित्या शेतकऱयांच्या हिताऐवजी व्यापाऱयांचे हित पाहत आहेत. शेतकऱयांच्या जमिनीचे बाजारीकरण करून शेतकऱयांना बेदखल करण्याचे वेगवान प्रयत्न राज्यकर्त्यांकडून जगभर सुरू आहेत. त्यापासून बचाव करण्यासाठी मानवकेंद्रीत राष्ट्रवादाची उभारणी गरजेची आहे. ते म्हणाले, नवभांडवलशाहीची खाबुगिरी, तंत्रज्ञानातील वाढते बदल याला पर्याय म्हणून पंडित नेहरूंच्या काळातला सर्वसमावेशक राष्ट्रवाद आज आवश्यक आहे. कार्पोरेट जगात आणिबाणीचे स्वरूप बदलत असले, तरी सर्वसामान्यांसाठी ते जीवघेणे बनले आहे. संपत्ती, सत्तेच्या विकेंद्रीकरणामुळे मानवी विकासाला मर्यादा येत आहेत. सत्तेशिवाय विकास ही संकल्पना फसवी आहे. समाजकारणाबरोबर राजकारण केलेच पाहिजे. सध्या राजकारणाचे विकृतीकरण करून लोकशाही संपवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. त्यासाठी राजकारणापासून दूर न राहता राजकारणाकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहण्याची गरज आहे.

मॉडेलाईज ऍग्रीकल्चर संकल्पनेची गरज

जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या एकात्मीकरणाने नवी आव्हाने उभी केली आहेत. या गतिमान प्रक्रियेपासून माणूस मुक्त नाही. आजची गतिमान प्रक्रिया प्रत्यक्ष जगण्याच्या व्यापक संघर्षापर्यंत पोहोचली आहे. त्यामुळे भांडवलशाहीला वेळीच रोखण्यासाठी, जागतिकीकरणात बाजारपेठेवर कब्जा मिळवण्यासाठी ‘मॉडेलाईज्ड ऍग्रीकल्चर’ ही संकल्पना भारताने स्वीकारणे गरजेचे आहे, असे डॉ. कानगो यांनी स्पष्ट केले.

‘जागतिकीकरणातील अंतर्विरोध : धोके आणि संधी’ या विषयावर मुंबईतील प्रा. संजीव चांदोरकर म्हणाले, तीन दशकांनंतर आजची स्थिती भयावह आहे. दारिद्रय़ातून विषमता आणि अस्थैर्य स्पष्टपणे दिसत आहे. दुसऱया सत्रात ‘भारतातील नवफॅसिझमचे स्वरूप’ या विषयावर डॉ. माया परिमल यांनी मार्गदर्शन केले. ‘महाराष्ट्रातील अस्मितांचे राजकारण आणि पुरोगामी पक्षांची भावी दिशा’ या विषयावर संवादाचा समारोप झाला. यावेळी मराठी विभागप्रमुख डॉ. राजन गवस, प्राध्यापक, विद्यार्थी उपस्थित होते.

Related posts: